Artikelen

De maakbare verandering

maakbare verandering

Het verandermanagement moet er op gericht zijn om de situatie van chaos en verstarring om te buigen tot beheersing. De maakbare verandering is een aanpak waarmee in vijf fasen een idee wordt omgezet in een daadwerkelijke verandering.

De maakbare en niet-maakbare verandering
De auteurs van het boek ‘De maakbare verandering’ onderscheiden twee soorten veranderingen: de maakbare en de niet-maakbare verandering. Bij een maakbare verandering zijn de uitkomsten van de verandering en de aanpak vooraf te bepalen. Dit resulteert in een ‘maakopdracht’. De niet-maakbare verandering is een veranderproces waarbij de uitkomsten onvoorspelbaar zijn en gaandeweg worden bepaald. Dit resulteert in een ‘zoekopdracht’. Het is voor de manager van belang om te weten met welke opdracht hij te maken heeft, want hierop moet hij de strategie van het verandermanagement aanpassen.

Proceskenmerken
In het boek worden de proceskenmerken van R.W.L. Zuijderhoudt aangehaald. Zuijderhoudt onderscheidt in “Stand van de synergetica en genetica”: beheersing, chaos en verstarring. In geval van chaos of verstarring is het van belang niet direct van start te gaan met de verandering. Het verandermanagement moet erop gericht zijn om de situatie van chaos en verstarring om te buigen tot beheersing. Tijdens het veranderingsproces zal vanuit de interactie tussen mensen in hun dynamische omgeving een nieuwe ordening moeten ontstaan, met als resultaat synergie.

Vijf fasen van de maakbare verandering

De maakbare verandering is in vijf fasen op te delen:

Diagnosefase
 Voor iedere veranderingen moeten strategische doelen worden bepaald. De doelstellingen moeten SMART zijn geformuleerd. SMART staat voor Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. Uit de diagnose moet blijken wat het verschil is tussen de huidige en gewenste situatie. Hieruit vloeien de concrete veranderdoelen voort. Per veranderdoel wordt vervolgens de aanpak bepaald. Daarbij worden zes verandervariabelen gehanteerd: inhoudelijke stappen, tempo, communicatie, participatie, de rol van de projectorganisatie en de rol van het management.

Ontwerpfase
In deze fase wordt het detailontwerp van de nieuwe organisatie opgesteld op basis van de uitganspunten en veranderdoelen. De prestatie-indicatoren en de normen worden opgesteld, opdat deze later in het proces kunnen worden getoetst.

Voorbereidingsfase
Tijdens de voorbereidingsfase worden de eerste resultaten van de verandering geïmplementeerd om de eerste successen zichtbaar te maken.

Implementatiefase
Het uitvoeren van de verandering staat in deze fase centraal. Het aanleren van nieuw gedrag, kennis en vaardigheden is in deze fase de belangrijke schakel om te komen tot een succesvolle verandering. De ontwikkelbehoefte dient bepaald te worden waardoor de leerdoelen bekend zijn. Leren, doen en reflecteren zijn de belangrijkste activiteiten in deze fase.

Borgfase
De borgfase is de laatste en belangrijkste fase van een veranderproces. In deze fase moet duidelijk worden of de verandering echt heeft plaatsgevonden en wordt doorgevoerd in de toekomst.

Aandachtspunten
De aandachtspunten in een veranderproces zijn naast de verandering, de stijl van leiding geven van de manager, de organisatie en het gedrag van medewerkers en andere leidinggevenden. In iedere fase van het veranderproces hebben de  aandachtspunten een rol van grote betekenis.

Hoe maakbaar de verandering ook is: alle veranderingen roepen weerstand op.

Foto: Kelly Sikkema/Unsplash.com

Reageren is niet mogelijk

Thema door Anders Norén