Wat is beter: een mindmap maken of vertrouwen op het maken of overnemen van een samenvatting?

Alhoewel er voorstanders zijn van het maken van mindmaps, kan het heel effectief zijn om samenvattingen te maken. Minder schrijfwerk betekent sneller studeren. Minder leeswerk betekent nog sneller studeren.

Wat is een mindmap?
Een mindmap is een diagram opgebouwd uit begrippen, teksten, relaties en/of plaatjes, die zijn geordend in de vorm van een boomstructuur rond een centraal thema. Deze begripsomschrijving van Wikipedia omschrijft precies hoe veel mensen gedachten ordenen. Bij een mindmap is het de bedoeling dat de term wordt gekoppeld aan een tekening (pictogram, plaatje, beeld). Op deze manier werken beide hersenhelften aan het onthouden van de stof.
Als je een boek moet bestuderen maak dan per hoofdstuk een mindmap. De lesstof wordt dan met steekwoorden samengevat.
Een mindmap is een perfecte manier om de basis van een idee vast te leggen. Een mindmap is ook ideaal als een rijtje woorden of begrippen geleerd moeten worden.

Mindmappen
Hoe stelt je een mindmap op? je neemt een blanco papier en in landscape modus. Vervolgens schrijf je in het midden het centrale thema. Daarna komen de takken en subonderwerpen. De eerste tak krijgt de positie rechtsboven (twee uur) en met de andere takken ga je de klok rond. Door verschillende kleuren te gebruiken en dit te combineren met beelden krijg je een kleurrijk en speels geheel. Om het overzicht te behouden dienen de (sub)onderwerpen met steekwoorden of pictogrammen te worden aangegeven en niet met hele teksten.

De Britse psycholoog en auteur Tony Buzan beweert er de bedenker van te zijn en heeft het beeldmerk MindMap© vastgelegd. Andere aanbieders van Mindmapping tools en methoden moeten zich in bochten wringen om een gelijksoortig product uit te brengen.

Alhoewel het de bedoeling is om een mindmap met de hand te maken, heeft ook Tony Buzan programma’s ontwikkeld om met de computer mindmaps te maken.

Zo maak je een mindmap

Stap 1: wit papier
Neem een vel wit papier, kleurpotloden (of stiften). Gebruik wit (blanco) papier en gebruik het liggend (landscape)’.

Stap 2: onderwerp centraal
Zet het onderwerp in het midden van het papier en omcirkel het.

Stap 3: structuur
Trek een gebogen lijn van de onderwerpcirkel. Doe dit op ‘twee uur’. Je draait met de associaties of subonderwerpen met de klok mee. Maak dikke en dunne lijnen. Gebruik voor iedere lijn een andere kleur.

Stap 4: teksten
Zet boven de lijnen (aan het einde van de lijnen) de tekst. Probeer het zo kort mogelijk te houden, bij voorkeur slechts 1 woord per keer.

Stap 5: symbolen
Maak tekeningetjes bij de teksten. `Teken wat in je op komt.

Door de tekeningetjes, korte woorden en gekleurde lijnen kun je beter onthouden wat je opgeschreven hebt over je thema. Meer informatie vind je op Mindmap.com.

Samenvatten
Wie niet wil mindmappen, kan een ouderwetse samenvatting van de lesstof maken. Voor het maken van een samenvatting is het noteren van kernwoorden in telegramstijl voldoende. Het heeft geen zin om samenvattingen over te nemen van anderen. Onderzoek van M.J.A. Howe heeft uitgewezen, dat een student de lesstof beter begrijpt en onthoud als hij of zij zelf de samenvatting heeft geschreven. Uiteraard is het ook handiger om zelf een selectie van de tekst te maken. Iets wat als bekend wordt verondersteld, kan worden weggelaten in de samenvatting.

Korte krachtige zinnen
Bij het maken van samenvattingen is het verstandig om niet hele zinnen uit te schrijven. De onderzoeker Howe heeft vastgesteld dat studenten die korte, krachtige zinnen opschrijven betere resultaten behaalden bij hun studie. De reden is dat iemand die kort en krachtig formuleert actiever met de lesstof bezig is. Hoe actiever er wordt gestudeerd, hoe beter de student scoort.

Minder schrijfwerk, minder leeswerk
Het zal niet meevallen om korte krachtige kernwoorden op te schrijven voor iemand die gewend is grammaticale mooie zinnen te schrijven. De overgang van passief naar actief studeren kan in dit geval groot zijn. Door alleen alle kernwoorden te noteren, dringt de student sneller door tot de kern van de tekst. Laat alle overbodige woorden weg. Minder schrijfwerk betekent, sneller studeren. Minder leeswerk betekent nog sneller studeren. We noemen dit een win-win situatie.

Definities en alternatieve formuleringen
Alleen als het lastig is om bepaalde definitie te onthouden, is het verstandig deze in eerste instantie volledig uit te schrijven. Als de zin eenmaal wordt onthouden, is het beter om alleen de belangrijkste woorden weer op te nemen in het verslag. Het is verder raadzaam om voor de lastige definitie een alternatieve formulering op te zoeken. Vaak is het zo dat de formulering van een andere auteur beter wordt begrepen of in ieder geval een ander licht op het onderwerp laat schijnen.

Structuur
Bij het maken van een samenvatting is het maken van een goede structuur van belang. Gebruik nummering en gedachtestreepjes bij opsommingen.

Er wordt gezegd dat het uitschrijven van de samenvatting beter is dan het typen van de tekst met een tekstverwerker. Probeer het zelf uit of een geschreven of getypte samenvatting prettiger werkt voor je.

Met andere woorden, ga actief om met de tekst om betere studieresultaten te behalen.

Bron: “Haal meer uit je hersenen” van Mark Tigchelaar
Foto: Jessica Lewis/Unsplash